Systemisch design om complexiteit aan te pakken

✳︎

SAMEN

✳︎

ZIEN

✳︎

MAKEN

✳︎

LEREN

✳︎ SAMEN ✳︎ ZIEN ✳︎ MAKEN ✳︎ LEREN

Work With Us

Van incidenten naar patronen

Bij complexe vraagstukken is wat direct zichtbaar is vaak maar een deel van het verhaal.

Een organisatie ziet bijvoorbeeld dat een bepaalde aanpak niet werkt. Bewoners haken af. Professionals lopen vast. Samenwerking tussen organisaties komt ondanks goede bedoelingen niet verder.

Je kunt ieder incident afzonderlijk proberen op te lossen. Maar wanneer hetzelfde probleem steeds terugkomt, is het interessanter om te onderzoeken welk patroon erachter zit.

Welke structuren houden dit patroon in stand? Welke regels bepalen wat organisaties kunnen doen? Welke informatie bereikt wie wel en niet? Welke prikkels versterken bestaand gedrag? Vanuit welk doel wordt eigenlijk gestuurd?

Zo verschuift de aandacht van het bestrijden van symptomen naar het begrijpen van het systeem dat deze symptomen voortbrengt.

Het systeem samen begrijpen

Een maatschappelijk systeem laat zich niet vanaf één positie volledig overzien.

Overheden, bewoners, professionals, organisaties, ondernemers en andere partijen kijken allemaal vanuit een ander perspectief naar hetzelfde vraagstuk.

Daarom brengen we die perspectieven samen. Met onderzoek, gesprekken en system mapping maken we relaties, oorzaken, terugkoppelingen en spanningen zichtbaar.

Een systeemkaart is daarbij geen eindproduct. Het is een middel om gezamenlijk te onderzoeken: wat gebeurt hier eigenlijk en waarom blijft het gebeuren?

Van gewenste toekomst naar beweging

Systemisch werken betekent voor ons niet dat eerst het hele systeem begrepen moet worden voordat er iets kan gebeuren.

We ontwikkelen een beeld van de gewenste toekomst, onderzoeken wat die toekomst nu tegenhoudt en bepalen waar betekenisvolle eerste beweging mogelijk is.

Vervolgens werken we iteratief. We interveniëren, kijken wat er gebeurt en gebruiken die kennis om de volgende stap te bepalen.

Zo combineren we een lange horizon met handelen in het hier en nu.

Systemisch design bij Karabijn

Karabijn werkt aan maatschappelijke vraagstukken die organisaties niet alleen kunnen oplossen.

We brengen partijen en perspectieven rond een opgave samen, maken zichtbaar hoe het huidige systeem werkt en zoeken naar plekken waar verandering mogelijk is. Vervolgens helpen we om die verandering niet alleen te bedenken, maar ook te organiseren, uit te proberen en verder te brengen.

Daarin komen systemisch design, ontwerpend werken en netwerkorkestratie samen.

Want systeemverandering ontstaat niet op papier. Zij ontstaat wanneer mensen en organisaties anders gaan kijken, handelen en samenwerken.

Voorbij de deeloplossing.

Hardnekkige maatschappelijke vraagstukken ontstaan zelden door één oorzaak. Ze zijn het resultaat van gedrag, regels, belangen, informatiestromen, financiering, relaties en overtuigingen die elkaar beïnvloeden.

Een losse interventie kan daarom succesvol zijn zonder dat het grotere vraagstuk werkelijk verandert.

Met systemisch design onderzoeken we hoe een systeem werkt, welke patronen het huidige resultaat in stand houden en waar ruimte zit voor verandering. Vervolgens ontwerpen we niet één oplossing, maar een samenhangende strategie van interventies die het systeem in beweging kan brengen.

Dat is voor Karabijn: voorbij de deeloplossing.

Wat is systemisch design?

Systemisch design verbindt systeemdenken met ontwerpen.

Systeemdenken helpt om de relaties, dynamiek en terugkerende patronen achter een vraagstuk te begrijpen. Ontwerpen helpt om vanuit dat inzicht nieuwe mogelijkheden te verbeelden, interventies te ontwikkelen en deze in de praktijk te brengen.

Het gaat daarmee niet alleen om het systeem analyseren.

De centrale vraag is uiteindelijk: waar en hoe kunnen we interveniëren om beweging mogelijk te maken?

Waar zit ruimte voor verandering?

Niet iedere interventie heeft dezelfde invloed op een systeem.

Soms zit de belangrijkste verandering in een regel of financiële prikkel. Soms ontbreekt cruciale informatie. Soms versterkt een bestaand proces zichzelf. Soms ligt de grootste hefboom bij de manier waarop organisaties zichzelf en het doel van het systeem begrijpen.

We zoeken daarom naar hefboompunten: plekken waar een gerichte verandering bredere beweging kan veroorzaken.

Daarbij kijken we onder andere naar:

  • regels;

  • informatiestromen;

  • versterkende feedbackloops;

  • ruimte voor zelforganisatie;

  • doelen;

  • onderliggende overtuigingen en paradigma’s.

Hoe dieper het hefboompunt, hoe fundamenteler de mogelijke verandering. Maar ook: hoe lastiger deze vaak te realiseren is.

Niet één oplossing, maar een interventiestrategie

Een complex systeem verandert meestal niet door één project.

Daarom vertalen we systeeminzicht naar een samenhangende interventiestrategie. Verschillende interventies kunnen tegelijkertijd nodig zijn en elkaar versterken.

Een experiment in een wijk kan bijvoorbeeld zichtbaar maken wat anders kan. Een andere financieringsvorm kan ruimte creëren. Nieuwe samenwerking kan besluitvorming veranderen. Een aangepaste regel kan een blokkade wegnemen. Een gedeeld toekomstbeeld kan partijen helpen vanuit een ander doel te handelen.

Systemisch design verbindt deze interventies met elkaar en met de verandering die we op langere termijn willen bereiken.

Popular

2025

New York

The Atlast Project →

“Communication was top-notch and the final outcome was even better than we imagined. A great experience all around.”

Former Customer

Get In Touch

If you're interested in working with us, complete the form with a few details about your project. We'll review your message and get back to you within 48 hours.